Büyükanne'nin Yerini Alma Rolünün Tehlikesi: Aile Sisteminde Yapısal Bozulmalar Giriş: Geniş Ailede Büyükanne Rolü — Evrimsel ve Sosyal Bağlam Evrimsel-biyolojik açıdan bakıldığında, "büyükanne" fenomeni (üreme sonrası dişi yatırımı) soyun hayatta kalma şansını artıran uyarlanabilir stratejilerden biri olarak kabul edilir. Ancak modern sosyal bağlamda büyükanne, ebeveynlerin yerini almaya çalıştığında uyarlanabilir desteğin ötesine geçer ve sistemik aile terapisi literatüründe "nesillerin karışması" (generation skew) ve "katı üçgenleşme" olarak bilinen bir aile disfonksiyonu biçimine dönüşür. Bu sadece aşırı koruma değil, çocuğun psikolojik gelişimini, yetişkin çocukların ebeveynlik yeterliliğini ve büyükannenin psikolojik iyilik halini etkileyen sistematik bir bozukluktur. 1. Hiyerarşinin Bozulması ve Ebeveyn Alt Sisteminin Zayıflatılması Murray Bowen’ın aile sistemleri teorisine göre, sağlıklı bir aile, açık alt sistemlere sahip hiyerarşik bir yapı olarak işler: ebeveyn alt sistemi (yürütme ve karar verme) ve çocuk alt sistemi. Büyükanne geniş aile alt sistemine aittir. Onun ebeveynlerin yerini almaya çalışması, ebeveyn alt sistemine müdahale ve onun zayıflatılması anlamına gelir. Somut tehlikeler: Ebeveyn otoritesinin zayıflatılması: Büyükanne, ebeveynler tarafından belirlenen kuralları (beslenme, düzen, disiplin, cihaz kullanımı ile ilgili) sorgulamaya başladığında çocuk sadakat çatışması yaşar. Kimin kurallarına uyacağına karar vermek zorunda kalır ve bu manipülatif davranışlara yol açar ("Büyükanne izin veriyor!"). Bu, büyükanne ile çocuğun ebeveynlere karşı bilinçsizce birleştiği "nesiller arası koalisyon" olarak adlandırılır. Ebeveynlerin infantilize edilmesi: Büyükanne, okul, doktor, kurs seçimi gibi önemli kararları üstlendiğinde gizli bir mesaj verir: "Siz (çocuklarım) kendi başınıza başa çıkamazsınız." Bu durum ebeveynlik yeterliliğinin ve yetişkin çocukların özerkliğinin gelişimini engeller, onları "sonsuz çocuklar" rolünde tutar. Psikolojik uygulamadan ... Читать далее