سرمایه اجتماعی و چگونه آن را افزایش دهیم: از نظریه تا عملکردهای رفاه اجتماعی
سرمایه اجتماعی یک مفهوم جامعهشناختی است که منابعی را که در شبکههای اجتماعی، معیارهای اعتماد و تعهد وجود دارد را توصیف میکند که عملکرد اجتماعی را تسهیل میکند و کارایی جامعه را افزایش میدهد. برخلاف سرمایه مالی یا سرمایه انسانی، آن به فرد خاصی تعلق ندارد بلکه به ساختار روابط بین افراد مربوط میشود. مطالعه آن، که با آثار پییر بورده، جیمز کولمن و رابرت پاتنام آغاز شد، برای درک دلیل اینکه چرا برخی از جوامع شکوفا میشوند و برخی دیگر متوقف میشوند، کلیدی است.
1. ساختار و انواع سرمایه اجتماعی.
سرمایه اجتماعی یکنواخت نیست و بر اساس چند محور طبقهبندی میشود:
سرمایه ارتباطی (bridging) و سرمایه پیوندی (bonding) (رابرت پاتنام):
سرمایه ارتباطی (bridging) — این «ارتباطات افقی» بین گروههای متفاوت است (سن، درآمد، نژاد). این ارتباطات ضعیف اما گستردهای هستند که دسترسی به اطلاعات جدید، منابع و نوآوریها را فراهم میکنند. مثال: آشنا شدن از طریق کنفرانس حرفهای.
سرمایه پیوندی (bonding) — این «ارتباطات عمودی» درون گروههای یکسان است (خانواده، دوستان نزدیک، جامعه مذهبی). این ارتباطات قوی هستند که حمایت عاطفی و همبستگی در بحرانها را فراهم میکنند اما گاهی منجر به انزوا در گروه میشود.
سرمایه پیوندی (linking) (م. وولکوک): ارتباط با نمایندگان قدرت، نهادها، افراد با تأثیر و دسترسی به منابع. این ارتباطات از طریق وارثی، برای بسیج منابع خارجی و تأثیر سیاسی لازم هستند.
بالا بودن سطح رفاه در جامعه با ترکیب متعادل همه سه نوع به دست میآید.
2. منفعت قابل اندازهگیری: چرا سرمایه اجتماعی مهم است.
مطالعات تجربی نشان میدهند که سرمایه اجتماعی با شاخصهای کلیدی در ارتباط مستقیم است:
رشد اقتصادی: سطح اعتماد بالا هزینههای معامله (کمتر نیاز به کنترل و قانونیسازی) کاهش میدهد، سرمایهگذاری و کارآفرینی را تحریک میکند. مطالعات نشان میدهند که مناطق با سرمایه اجتماعی بالا سریعتر از بحرانهای اقتصادی بهبود مییابند.
سلامت و طول عمر: مطالعه معروف دانشگاه هاروارد توسعه بزرگسالان (از سال 1938 ادامه دارد) به طور قاطع نشان داده است که کیفیت روابط نزدیکترین پیشبینیکننده زندگی شاد و طولانیتر است، که از ژنتیک و سطح درآمد فراتر می ...
Читать далее