کوشنده و اخلاق پروتستانی: دو ریشه یک درخت در نگاه اول، روسای «کوشنده» — کسی است که از طلوع تا غروب می‌کارد، شکایتی ندارد و هیچ درخواستی برای پاداش نمی‌کند — و اخلاق پروتستانی کار، که در قرن‌های ۱۶–۱۷ در اروپا شکل گرفت، به نظر می‌رسد که پدیده‌های متفاوتی از دو دنیای جداگانه هستند. یکی محصول روستاییان و جامعه کشاورزی، تسلیم شرقی و قهرمانی شوروی. دیگری نتیجه سرمایه‌داری، کالوینیت و فردگرایی. اما اگر دقیق‌تر نگاه کنیم، بین آن‌ها شباهت‌های شگفت‌انگیزی پیدا می‌شود. هر دو کار را به عنوان ارزش برتر بالا می‌برند. هر دو بی‌تحرکی را محکوم می‌کنند. هر دو کار را با ارزش اخلاقی مرتبط می‌کنند. و هر دو — با وجود تفاوت در منشأ — فردی را شکل می‌دهند که خود را بدون کار نمی‌بیند. پس چه چیزهای مشترک دارند و چه تفاوت‌های اصلی دارند؟ اخلاق پروتستانی: کار به عنوان دعوت و نشانه انتخاب فرمول اخلاق پروتستانی که توسط ماکس وبر توضیح داده شده است، ساده است: کار نه تنها راهی برای کسب درآمد است، بلکه خدمت به خداوند است. فردی که به طور سختکوش، صادقانه و موفق کار می‌کند، انتخاب خود را نشان می‌دهد. موفقیت در امور دنیایی نشانه رحمت الهی است. بنابراین بی‌تحرکی نه تنها تنبلی است، بلکه گناه است. پولی که با کار به دست می‌آید، نباید برای زرق و برق خرج شود — باید دوباره سرمایه‌گذاری شود، افزایش یابد. این چیزی بود که همان «آدم جدید» سرمایه‌داری را ایجاد کرد: منظم، منطقی، مسئول و متمرکز بر نتیجه. کلمه کلیدی در اینجا «دعوت» است. در زبان آلمانی، کلمه «Beruf» (شغل) از لحاظ اتمی با مفهوم دعوت مرتبط است. یعنی فرد نه تنها شغل خود را انتخاب می‌کند، بلکه از اراده خداوند پیروی می‌کند که این مسیر را برای او مقرر کرده است. به همین دلیل کار نباید خسته‌کننده باشد — باید اجرای وظیفه باشد. این اخلاق نه تنها کارآفرینان، بلکه کارگران استخدامی را که در کار خود می‌بینند نه استثمار، بلکه خدمت، تولید کرده است. کوشنده: فداکاری زمینی بدون بنیان مذهبی برخلاف پروتستان، روسای کوشنده کار خود را با پیش‌گویی الهی مرتبط نمی‌سازد. انگیزه او بیشتر اوقات احساس وظیفه در برابر خانواده، جامعه یا دولت است. او کار می‌کند زیرا «این باید باشد»، زیرا «اگر نه من، پس چه کسی؟». این اخلاق بقا، همبستگی و فداکاری است. کوشنده منتظر پاداش در بهشت نیست و به ... Читать далее