سرخپوستان در کانادا: از آسیب استعماری تا مسیر خودتعیینی
مقدمه: اصطلاحات و جمعیتشناسی
در کانادا اصطلاحات رسمی برای مردم بومی وجود دارد که در قانون اساسی ۱۹۸۲ تثبیت شدهاند: «First Nations» (ملتهای نخست) — مردم سرخپوست (بهجز اینویتها و متیسها)، «Inuit» (اینوئیتها) — مردم بومی قطب شمال، و «Métis» (متیسها) — فرزندان ازدواجهای مختلط بین اروپاییها و سرخپوستان. به طور کلی به آنها «Indigenous Peoples» (مردم بومی) گفته میشود. این جمعیت بیش از ۱.۸ میلیون نفر، یا حدود ۵٪ جمعیت کشور است که بیش از ۶۰۰ جامعه شناخته شده (First Nations Bands) را نمایندگی میکنند و به بیش از ۷۰ زبان صحبت میکنند. تاریخ آنها، تاریخی است از مقاومت، سازگاری و مسیر پیچیده بازپسگیری حقوق در چارچوب دولت مدرن کانادا.
آسیب تاریخی: سیستم مناطق رزرو و مدارس اقامتی
مکانیزم کلیدی سیاست استعماری، «قانون سرخپوستان» (Indian Act) سال ۱۸۷۶ بود که تا امروز به عنوان قانون اصلی تنظیم روابط بین دولت و First Nations باقی مانده است (اگرچه بارها اصلاح شده). این قانون سیستم مناطق رزرو را تثبیت کرد — مناطقی منزوی که سرخپوستان عملاً در آنها محصور شده، از حقوق شهروندی و کنترل منابع محروم بودند. زمینهای مناطق رزرو متعلق به تاج است و جوامع فقط حق استفاده دارند.
مخربترین نهاد، مدارس اقامتی (Residential Schools) بودند که از دهه ۱۸۸۰ تا ۱۹۹۰ وجود داشتند. تحت شعار «کشتن سرخپوست در کودک» کودکان به زور از خانوادهها جدا میشدند، صحبت به زبان مادری و اجرای فرهنگ خود ممنوع بود و مورد خشونت جسمی، عاطفی و جنسی قرار میگرفتند. هدف، همسانسازی اجباری بود.
مقیاس آسیب: حدود ۱۵۰ هزار کودک از این سیستم عبور کردند. کمیسیون رسمی حقیقتیابی و آشتی (Truth and Reconciliation Commission, 2008-2015) این را نسلکشی فرهنگی دانست.
پیامدها: آسیب بین نسلی، از دست دادن زبانها (بیش از دو سوم زبانهای First Nations در خطر نابودی هستند)، مشکلات اجتماعی (الکلیسم، خودکشی، خشونت)، از دست دادن پیوستگی فرهنگی.
نمونه: مدرسه در کاملوپس (بریتیش کلمبیا) که در سال ۲۰۲۱ با کمک رادار ژئوفیزیکی بقایای ۲۱۵ کودک کشف شد، نماد این تراژدی و محرک تفکر ملی شد.
وضعیت حقوقی معاصر: قراردادها و خودگردانی
اساس روابط بین مردم بومی و کانادا بر مفهوم «روابط تاج-بومی» (Cr ...
Читать далее