Çalışma Etikası Budizm ve Hinduizme: Karma Borcu'dan Bilinçli Eyleme
Budizm ve Hinduizm'de çalışma etikleri, tüm farklılıklarına rağmen, temel olarak karma (neden-son ilişkisi kanunu) ve dharma (borç, kanun, düzen) kavramlarıyla birleşir. Ancak bu geleneklerde vurgular ve nihai hedefler farklılık gösterir, bu da profesyonel faaliyetlere yaklaşım açısından iki felsefi modelin oluşumuna neden olur.
Hinduizm: Dharma'nın İfadesi Olarak Çalışma ve Ruhani Evrim
Hinduizm'de çalışma etikolojisi, varnaşrama-dharma — sosyo-ekonomik yaşam tarzları ve sosyal yükümlülükler sisteminin, varna (sosyal sınıf) ve aşrama (yaşam aşaması)ya göre belirlendiği sistemle ayrılmazdır.
Borç olarak çalışma (dharma). En yüksek ahlaki güzellik, yukarıdan verilen borcun karşılıksız bir şekilde yerine getirilmesidır. «Bhagavadgita» (bölüm 3)'te Krishna, savaşçı Arjuna'ya şu şekilde buyurur: «Kendi borcunu, diğerinin borcunu mükemmel bir şekilde yerine getirmekten daha iyi yerine getirmek, hatta eksik bir şekilde yerine getirmektir». Brahman (hakim, bilge) için dharma, eğitim ve ritüelleri icra etmek, Kshatriya (savaşçı, yönetici) için koruma ve yönetim, Vaiśya (tarım işçisi, tüccar) için ekonomik faaliyet ve ticaret, Şudra (hizmetçi, işçi) için üç yüksek varna'ya hizmet etmektir. Kendi varnası içinde dürüst bir şekilde çalışmak, karmayı temizler ve ruhun gelecek yaşamlarda ilerlemesine yol açar.
Çalışmanın amacı: Artı (kazanç, zenginlik) ve Moksha (tekrar doğuşlardan kurtulma).
Artı (kazanç, zenginlik), insan yaşamının dört amacından biridir (puрушартха). Kazançlı bir şekilde (özellikle Vaiśya için) zenginlik biriktirmek, yasal ve saygın bir hedef olarak görülür. Kautilya'nın «Arthashāstra» (M.Ö. 4. yüzyıl) traktatı, işletme ve ekonomi hakkında rasyonel bir bilimsel çalışma örneğidir.
Ancak en yüksek hedef, moksha (tekrar doğuşlardan kurtulma)dır. Dharma olarak yerine getirilen ve sonuçlara bağlanmayan (karma-yoga) çalışma, ruhun egosizminden arınmasını sağlayan ve kurtuluşa hazırlayan manevi bir ...
Читать далее