میلاد و یاد از اجداد: ترکیب جشن مسیحی و فرهنگ باستانی یادگارهای مرده ارتباط میلاد مسیح با یادآوری اجداد در نگاه اول ممکن است متناقض به نظر برسد: جشنی برای تولد نجات‌دهنده، که نمادی از شروع زندگی جدید است، با یاد از مردگان پیوند خورده است. اما این ترکیب نه تصادفی بلکه عمیق است و پیچیدگی پیچیده مسیحیت، باورهای مردم و آداب تقویم را منعکس می‌کند. میلاد نقش یک زمان گذرگاهی را ایفا می‌کند که مرز بین دنیای زنده و مردگان قابل نفوذ می‌شود و یاد از اجداد به یک وضعیت مقدس می‌یابد. 1. زمینه تقویمی: زمستان‌ستایی و "روزی‌های والدین" تاریخ میلاد (25 دسامبر بر اساس تقویم گریگوری) توسط کلیسا در قرن چهارم تعیین شد و به زمستان‌ستایی پیوند خورده بود — یک نقطه کلیدی در چرخه‌های کشاورزی فرهنگ‌های باستانی. این زمان "مرگ" و "زندگی دوباره" خورشید، که در ذهن افسانه‌ای با چرخه‌های زندگی، مرگ و تولد جدید مرتبط بود. در بسیاری از سنت‌های غیرمسیحی (مثلاً کلت‌ها، جرمن‌ها، اسلاو‌ها) روزهای اطراف زمستان‌ستایی به عنوان زمان فعالیت روحانیت اجداد شناخته می‌شد که می‌توانستند به زنده‌ها بپیوندند. کلیسا، با رانده شدن آداب مذهبی، این نیاز روانی عمیق را منتفی نکرد، بلکه آن را مسیحی کرد و با معنای جدیدی پر کرد. در تقویم مردم اسلاو، دوره عیدهای بزرگ (از میلاد تا کрещش) با آداب و رسوم مرتبط با اجداد پر شده بود. شب میلاد (شب چله) به عنوان مهم‌ترین شب شناخته می‌شد. این زمانی که، بر اساس باورها، روحانیت "والدین" (اجداد) به خانه‌های خود بازمی‌گردند تا با خانواده شام را تقسیم کنند. 2. آداب و رسوم: "دعوت" اجداد به میز یاد از اجداد در آداب و رسوم خاص و اغلب اجباری تجسم یافته است: آماده‌سازی و مصرف کوتیه (سوپای برنج، کولیوا): این غذای یادبود اصلی از دانه‌های گندم، جو یا برنج با عسل، بادام و آردشیرین. دانه‌ها نماد قیام (مانند اینکه در زمین می‌میرد تا شاخه جدیدی بدهد) و عسل شیرینی قلمرو آسمانی. کوتیه در شب چله نه تنها غذا بلکه غذاي قربانی بود که با مردگان تقسیم می‌شد. اغلب اولین قاشق کوتیه را "برای اجداد" یا به بیرون از خانه می‌گذاشتند. گذاشتن جا و غذا برای مردگان: در میز شام، جا خالی و ظرف اضافی قرار می‌دادند و شبانه باقیمانده شام را می‌گذاشتند. این نشان از میهمان‌نوازی نسبت به مهمانان نامرئی بود. نور آتش برای مردگان: ... Читать далее