گnosticism در ادبیات معاصر: بازگشت آرایه‌ها گnosticism، جریان پیچیده‌ای از دین و فلسفه در دوران پسین‌انcky، در ادبیات معاصر تجربه‌ای قابل توجه از بازگشت دارد. اما این بازگشت نه بازسازی آثار باستانی، بلکه تطبیق خلاقانه ایده‌های کلیدی آن‌ها برای درک چالش‌های معاصر است: انزوا، بحران وجودی، ماهیت واقعیت در عصر شبیه‌سازی‌های دیجیتال و جستجوی نجات در دنیایی که به عنوان ناقص یا خیالی درک می‌شود. مفاهیم کلیدی گnosticism و تغییرات ادبی آن‌ها دیمیورگ و خالق دشمن/ناکفای. در گnosticism، دیمیورگ (معمولاً با خداوند قدیم‌الایام تطبیق داده می‌شود) خالق جهان مادی است، موجودی محدود، نادان یا ناشیانه. در ادبیات معاصر این شخصیت به: خدا یا آفریننده دیوانه یا بی‌تفاوت: در «خدایان آمریکایی» ن. گیمن، خدایان قدیمی خسته می‌شوند و خدایان جدید (مادیات، فناوری) دنیایی را که توسط نادانی و ترس انسان ایجاد شده است، اداره می‌کنند. سیستم به عنوان دیمیورگ: رژیم‌های توتالیتاریستی سرکوبگرانه («۱۹۸۴» ج. اورویل)، شرکت‌های بزرگ فراگیر («شرکت ابدیت» م. اسپینراد)، واقعیت الگوریتمی («خانه شیشه‌ای» چ. استروس). این سیستم‌ها واقعیت نادرست و محدودی ایجاد می‌کنند که شبیه به جهان مادی گnosticism است. گnosis — دانش نجات‌بخش. نجات نه از ایمان یا اعمال، بلکه از دانش پنهان و حسی (گnosis) درباره ماهیت واقعی واقعیت، خدا و خود. در بافت معاصر گnosis: بیدار شدن از شبیه‌سازی: آگاهی قهرمان که دنیای او یک ماتریس، شبیه‌سازی یا خواب است (مثال سینمایی: «ماتریس» برادران واتسکی — تأثیر قدرتمندی بر ادبیات)، تجربه‌های پیروزی و مذهبی: شکستن به واقعیت دیگری از طریق حالت‌های تغییر یافته هوشیاری (مثال: «بازی در مروارید» ه. گессه، یک متن قدیمی اما کلیدی؛ «رویاهای در خانه جادوگر» ه.ف. لاورکافت، جایی که دانش مخرب است)، فروپاشی زبان و روایت: درک اینکه واقعیت از طریق داستان‌های نادرست ساخته شده است و به دست آوردن صدای خود (ادبیات پسامدرن، مثال: «گفتار خزر» م. پاوچی). پلورما و جهان سقوط کرده. واقعیت الهی (پلورما) دور و فراتر است. جهان زمینی — مکانی برای تبعید، زندانی برای ذره الهی (پویا) در انسان. در ادبیات این موضوع به صورت: انزوا وجودی: قهرمان احساس می‌کند که او «از دنیا بیرون است»، غریب در یک واقعیت عجیب یا سطحی («غریب» ا. کامو، «بالای دره ... Читать далее