شبح‌های کریسمس و تصویر آن‌ها در ادبیات: از باورهای عامه به نقدهای اجتماعی مقدمه: شب‌های کریسمس به عنوان زمانی برای برخورد دو جهان سنت داستان‌های ترسناک کریسمس (Christmas ghost stories) ریشه در باورهای باستانی درباره سقوط زمین و شب‌های بعد از آن دارد که در آن مرز بین جهان زنده‌ها و جهان مرده‌ها ضعیف می‌شود. در ادبیات انگلیسی و اروپایی قرن نوزدهم این لایه فولکلور به عنوان ابزار قدرتمندی برای تحلیل روانی و نقدهای اجتماعی هنری بازبینی و تغییر یافته است. شبح کریسمس دیگر یک شخصیت ترسناک فولکلوریک نبود و به عنوان حامل یک درس اخلاقی، وجدان یا خاطره ظاهر می‌شد که در وسط جشن غنایم، ننگ‌های اجتماعی و گناه‌های شخصی را آشکار می‌کند. 1. ریشه‌های فولکلوریک و شکل‌گیری کانون پیش از پردازش ادبی، شبح‌ها و روح‌ها بخشی جدایی‌ناپذیر از جشن‌های شب‌های کریسمس و باورها بودند. در سنت بریتانیایی، معتقد بودند که از شب چله (Socerer’s Eve) تا کрещتن (12 روز) روح‌ها امکان بازگشت به زمین را دارند. این زمانی بود که به گمان می‌رفت که گزندها، کولادک‌ها و داستان‌های پیرامون آتش‌کشی صورت می‌گرفت. نویسندگان رمانتیک مانند واشنگتن ایروینگ در کتاب «کتب نقاشی» (1820)، این عرف را به صورت ادبی ثابت کرده و محیطی از ترس آرام (cosy horror) ایجاد کرده‌اند. اما شکوفایی واقعی این ژانر با عصر ویکتوریا مرتبط است، زمانی که چاپ یک شماره از مجله با یک داستان ترسناک به یک فرمت موفق تجاری تبدیل شد. 2. چارلز دیکنز: شبح به عنوان ابزار بازتغییر اخلاقی قله و کلاسیک این ژانر «آواز کریسمس در گفتار» (1843) چارلز دیکنز است. دیکنز عملکرد شبح کریسمس را به طور رادیکال تغییر داد، آن را نه به عنوان یک ترسناک، بلکه به عنوان یک کاتالیزور تغییر درونی تبدیل کرد. شبح مارلی: این یک «شبح هشداردهنده» است. حضور او با زنجیرهای سنگین که از «پول نقد، کتاب‌های دفتر، جیب‌های آهنی» ساخته شده‌اند، استعاره‌ای از بردگی روحانی است که اسکروچ در آن قرار دارد. مارلی نه انتقام می‌گیرد، بلکه فرصتی برای اجتناب از سرنوشت او فراهم می‌کند. روح‌های گذشته، حال و آینده کریسمس: این‌ها دیگر شبح‌ها در معنای کلاسیک نیستند، بلکه شخصیت‌های انسان‌شبهی از زمان، خاطره و وجدان اجتماعی هستند. وظیفه آن‌ها نه ترساندن، بلکه ایجاد همدلی در اسکروچ از طریق تصویرسازی پیامدهای اعمال ... Читать далее