بیانیه راسل-اینشتین: فراخوان عقل به بشریت در آستانه عصر هسته‌ای مقدمه: تولد سند در عصر شوک ترمونوکلئری بیانیه راسل-اینشتین در ۹ ژوئیه ۱۹۵۵ در لندن منتشر شد. این تنها یک جزوه ضدجنگ معمولی نبود، بلکه یک اقدام تاریخی مسئولیت اخلاقی جامعه علمی بود که توسط دو ذهن بزرگ قرن بیستم آغاز شد: فیلسوف و صلح‌طلب برتراند راسل و فیزیکدان نظری آلبرت اینشتین (که چند روز پیش از مرگش در ۱۸ آوریل ۱۹۵۵ آن را امضا کرد). این بیانیه در زمانی ظاهر شد که جهان به سختی از وحشت‌های جنگ جهانی دوم بهبود یافته بود و با تهدیدی جدید و بی‌سابقه روبرو شده بود — توسعه بمب هیدروژنی که قدرت آن هزاران برابر قوی‌تر از بمب‌هایی بود که بر هیروشیما و ناگازاکی انداخته شدند. اولین آزمایش دستگاه ترمونوکلئری آمریکا («آیوای مایک»، ۱۹۵۲) و شوروی (RDS-6s، ۱۹۵۳) تهدید نابودی متقابل را به واقعیتی علمی تبدیل کرد. محتوا و محور فلسفی: خطاب به بشریت به عنوان یک گونه متن بیانیه کوتاه اما بسیار پرمحتواست. نکات کلیدی آن: بیانیه‌ای از سوی علم: امضا کنندگان (۱۱ دانشمند شناخته شده جهانی، از جمله فردریک ژولیوت-کوری، پرسی بریجمن، مکس بورن) نه به عنوان سیاستمداران یا شهروندان کشورهای مختلف، بلکه به عنوان نمایندگان علم که کشفیات‌شان تهدیدی ایجاد کرده بود، سخن گفتند. این موضوع به سند وزن ویژه‌ای می‌داد. هشدار آخرالزمانی: در سند آمده بود: «ما باید بیاموزیم که به شیوه‌ای نوین بیندیشیم. باید از خود نپرسیم که چه گام‌هایی باید برای پیروزی نظامی بلوکی که به آن تعلق داریم برداریم، زیرا چنین گام‌هایی دیگر وجود ندارد؛ بلکه باید این سوال را مطرح کنیم: چه گام‌هایی باید برای جلوگیری از درگیری مسلحانه برداشته شود، درگیری‌ای که نتیجه آن باید برای همه شرکت‌کنندگان فاجعه‌بار باشد؟» فراخوان به ترک جنگ به عنوان ابزار سیاست: بیانیه اعلام می‌کرد که در عصر هسته‌ای جنگ دیگر ادامه سیاست نیست (طبق نظر کلاوزویتس)، بلکه عملی جمعی خودکشی است. «ما می‌خواهیم این موضوع هم در شرق و هم در غرب فهمیده شود». خطاب به هویت بشری مشترک: مشهورترین و قدرتمندترین بخش: «به انسانیت خود بیندیشید و همه چیز را فراموش کنید». این فراخوانی بود برای عبور از موانع ایدئولوژیک، ملی و سیاسی در برابر تهدید وجودی مشترک. دانشمندان پیشنهاد می‌کردند که به عنوان «بشریت به عنوان یک کل واحد» بین ... Читать далее