مikhail Bakhtin درباره روش دیالوگیک و پلی فونی فیودور داستایفسکی مقدمه: انقلاب در نظریه رمان مفهوم دیالکتیک و پلی فونی که میخائیل باختین در کتاب «مسائل پوئتیک داستایفسکی» (۱۹۶۳، چاپ بازنویسی شده) توسعه داد، انقلابی در ادیب شناسی و فلسفه فرهنگ انجام داد. باختین نه تنها یک تفسیر جدید از آثار داستایفسکی را پیشنهاد داد، بلکه یک نظریه نوین و رادیکال از تفکر هنری و آگاهی انسانی را ارائه داد. تحلیل او نشان داد که داستایفسکی نه تنها رمان‌هایی با تعداد زیادی شخصیت ایجاد کرد، بلکه یک نوع جدید از کل رمانی بنیادی ایجاد کرد — رمان پلی فونی، جایی که موقعیت نویسنده بر روی آگاهی‌های شخصیت‌ها غالب نیست. ۱. ماهیت پلی فونی: «تعداد بی‌شمار و غیر یکپارچه صداهای مستقل» باختین اصطلاح «پلی فونی» را از موسیقی قرض گرفت، جایی که آن را به معنای همزمانی صدای چندین خط موسیقی مستقل و برابر (صدای) تعریف می‌کند. این استعاره را به ادبیات منتقل کرد و یک اصل کلیدی را فرمول کرد: در آثار داستایفسکی، نه تعداد شخصیت‌ها و زندگی‌ها در یک جهان عینی، که تعداد آگاهی‌های برابر با دنیاهای خود با هم ترکیب می‌شوند، حفظ کردن غیر یکپارچگی خود، در یکیتگی برخی از وقایع. این به معنای شکستن با رمان مونولوگیک سنتی بود، جایی که همه شخصیت‌ها و افکار و اعمال آن‌ها در معرض ارزیابی و درک نویسنده جهانی قرار دارند. باختین معتقد است که در داستایفسکی، آگاهی نویسنده با آگاهی‌های شخصیت‌ها در یک خط قرار می‌گیرد. نویسنده راسکولینکوف یا ایوان کرمزوف را از بالا با درک حقیقت محکوم نمی‌کند، بلکه خود را در موقعیت شرکت‌کننده دیالوگ با آن‌ها قرار می‌دهد. قدرت او نه در دانش نهایی او از شخصیت، بلکه در توانایی او برای نشان دادن و شنیدن راستای درونی، ناقصی و «غیر قطعی‌ بودن هر آگاهی واقعیت جالب: باختین پلی فونی داستایفسکی را با دیالکتیک هگل مقابله می‌کند. اگر در هگل، تضاد بین ایده‌های مخالف («تئز — ضد تئز») در ترکیب بالاترین («ترکیب») حل می‌شود، پس در داستایفسکی، ایده‌های مخالف («بله» و «نه) ترکیب نمی‌شوند، بلکه همزمان به صدا در می‌آیند، در دیالوگ ابدی. هدف، حل اختلاف نیست، بلکه عمیق‌تر کردن آن، کشف تمامیت معنایی تضاد. ۲. دیالوگ به عنوان اساس اوسیولوژیک و کلامی وجود و کلام برای باختین، پلی فونی پیامد یک اصل عمیق‌تر و فلسفی‌تر است دیالکتیک. د ... Читать далее