عدد صفر به عنوان پارادایم فرهنگی: از خالی تا اعتبار مطلق عدد صفر (صفر) نه تنها یک عدد در ردیف ریاضی است، بلکه یکی از ایده‌های رادیکال در تاریخ تفکر انسانی است. ظهور و پذیرش آن در فرهنگ‌های مختلف یک نقطه عطفی بود که نه تنها علم را تغییر داد، بلکه فلسفه، دین و خود شناخت واقعیت را نیز تغییر داد. پارادایم فرهنگی صفر پارادایم خالی، پتانسیل، بی‌نهایت و نسبیت مطلق است. 1. منشأ ایده: از پرکننده خالی تا عدد کامل برای مدت‌ها، مفهوم «هیچ‌چی» به عنوان یک مقدار کمیت در تفکر اروپایی و خاورمیانه‌ای غریب بود. ریاضیدانان باستان، از جمله یونانیان، بدون صفر از سر می‌گذشتند، که این امر سیستم‌های محاسباتی آن‌ها را به طور جدی محدود می‌کرد. تولد واقعی صفر به عنوان پرکننده موقعیت در هند باستان (حدود قرن پنجم تا هفتم میلادی) رخ داد. واژه سانسکریت شونیا (śūnya) به معنای خالی، نبود، خلاء بود و مفاهیم فلسفی عمیقی در بوداییسم داشت. نکته جالب: اولین تصویر شناخته شده صفر به صورت دایره در یک دستنوشت هندی به نام باغشالی (حدود قرن سوم تا چهارم میلادی) یافت شده است. ریاضیدانان هندی (براهماگپتا، قرن هفتم) شروع به استفاده از صفر نه تنها به عنوان پرکننده مکان، بلکه به عنوان یک عدد مستقل کردند، و قوانین حساب با آن را تعریف کردند (مثلاً a + 0 = a، اما مشکل تقسیم بر صفر نیز شناخته شده بود). این مفهوم از طریق جهان عرب (جایی که صفر به عنوان سیفر شناخته می‌شد - از کجا کلمات «عدد» و «شیفر» گرفته شده‌اند) به اروپا در قرن‌های X تا XII رسید، به لطف آثار ال‌خورازمی و شخصیت فیبوناچی. پذیرش صفر در غرب با مقاومت مواجه شد، زیرا سکولاستیک‌های مسیحی «خالی» را با نبود و به همین دلیل با نیروهای هرج و مرج و شر قاطعانه مرتبط می‌دانستند. صفر به منطق ارسطویی چالش می‌زد که «هیچ‌چی» را به عنوان موجود نمی‌پذیرفت. 2. پارادایم فلسفی: خالی به عنوان منشاء همه چیز پذیرش صفر روش تفکر را تغییر داد. او به نمونه‌ای بصری و مفهومی از چند ایده کلیدی تبدیل شد: آغاز و پایان مطلق: صفر نقطه شروع، مرکز خنثی هر سیستم مختصات (مختصات دکارت، زمانی) است. او امکان فکر کردن به مقدارهای نسبی و اعداد منفی را ایجاد کرد. جهان دیگر فقط «مثبت» نبود، بلکه منعکس شد. پتانسیل و بی‌نهایت: در فلسفه بوداییسم، شونیاتا (پوستی) نه نihilism است، بلکه حالتی از پ ... Читать далее