حکایات عید و کودکان: دعوت، ساختار جهان و تعهد در فرهنگ سنتی در چارچوب فرهنگ سنتی، تربیت کودک به طور ناگسستنی با چرخه سالانه جشن‌ها پیوند داشت، از جمله عیدها (مدت زمان از تولد مسیح تا کрещش) که جای خاصی داشتند. علاوه بر بازی‌ها، لباس‌های رنگارنگ و کولادها، ابزار اصلی انتقال اصول اخلاقی، تصویر جهان و قوانین اجتماعی، روایات شفاهی بودند، از جمله لایه خاصی از حکایات تعلیمی عید. این حکایات، که در مرزهای داستان‌های واقعی، افسانه و حکایت اخلاقی تعادل داشتند، به طور خاص به مخاطب کودکان نیز هدف قرار گرفتند و وظایف آموزشی و اجتماعی‌شان را انجام می‌دادند. 1. حکایت به عنوان ابزار شناخت جهان و ممنوعیت‌های آن. در زمان عید، بر اساس باورهای مردم، پر از مقدس بودن و در عین حال خطر بود: مرز بین جهان انسان‌ها و جهان روح‌ها («نیچیست نیروها»، روحانان اجداد) رقیق شده بود. از دوران کودکی، لازم بود که کودکان قوانین رفتار در این دوره «پیشرفته» را فرا بگیرند. حکایات کوتاه تعلیمی به عنوان ابزار ایده‌آلی برای این منظور خدمت می‌کردند. مثلاً داستان‌های رایجی بود که از شرکت نابخردانه کودکان (به ویژه نوجوانان) در گاه‌بندی‌ها یا خروج‌های شبانه جلوگیری می‌کردند. حکایت می‌توانست درباره دختری باشد که در حالی که به تنهایی در حمام یا در برف‌کن می‌خواست گاه‌بندی کند، با «شيطان» یا «رنجور» برخورد می‌کند، تا نیمه مرده می‌ترسد یا حتی دیوانه می‌شود. معنا واضح بود: نقض ممنوعیت‌های خاص گاه‌بندی (به طور خطرناک) یا خروج از خانه پس از تاریکی شب، به قیمت پرداخت دارد. به این ترتیب، از طریق ترس و همدلی با قهرمان، کودک قوانین کلیدی رفتار امن را داخلی‌سازی می‌کرد. 2. ساختار و محتوای: موضوعات معمول. حکایات کودکان عید معمولاً بر اساس الگوی مقایسه‌ای «رفتار صحیح/غیرصحیح → پاداش/عقوبت» ساخته می‌شدند. موضوع مهمان‌نوازی و سخاوتی: داستانی درباره خانواده فقیری است که آخرین تکه غذایش را با یک پیر مرد بیچاره تقسیم کرده است و به طور غیرمنتظره رفاه پیدا می‌کند. و برعکس، صاحبان خانه‌های خشک و خودپسند که کولادها را رانده یا درخواست‌کننده را رانده‌اند، آسیب می‌بینند یا شرمندگی می‌کنند. این نه تنها تربیت فضایل است، بلکه آموزش مهم‌ترین رитуال اجتماعی است — کولاد، که تبادل «هدیه» (آواز-خواسته) به جای «هدیه» (آزادی) در اساس به‌روزرسانی جه ... Читать далее