آ. س. خومیاکوف به عنوان یک انگلوما: پارادوکس غرب‌گرا در قلب اسلاونوفیلیسم مقدمه: انگلستان به عنوان تعادل فلسفی الکسی استپانوویچ خومیاکوف (۱۸۰۴-۱۸۶۰) چهره مرکزی اسلاونوفیلیسم اولیه است که آموزه‌اش با نقد عقل‌گرایی غربی و تأکید بر اصالت اجتماع ارتدکس روسی مرتبط است. با این حال شخصیت و مسیر فکری او حاوی پارادوکسی عمیق است: خومیاکوف یک انگلوما مشتاق بود. علاقه‌مندی او به انگلستان ماهیتی سطحی و روزمره نداشت، بلکه کاملاً فلسفی و مذهبی بود. برای او انگلستان نمایانگر «غرب» به طور کلی نبود (که آن را با دنیای عقل‌گرای رومی-ژرمنی بی‌هویت یکی می‌دانست)، بلکه جایگزینی محافظه‌کارانه و ارگانیک در برابر فرانسه انقلابی و آلمان متافیزیکی بود. انگلوما بودن او جزء مهمی در ساختار نظام اسلاونوفیلی خود او بود. انگلستان خومیاکوف: سرزمین «سنت زنده» و «محافظه‌کاری ارگانیک» برخلاف بسیاری از معاصرانش که انگلستان را زادگاه پارلمانتاریسم و پیشرفت بورژوازی می‌دیدند، خومیاکوف چیز دیگری در آن می‌دید: قانون اساسی نانوشته و برتری عرف (Common Law): او تحسین می‌کرد که دولت انگلستان نه از نظریه‌های انتزاعی (مانند فرانسه) بلکه از سنت تاریخی و رشد ارگانیک نهادهای کهن برخاسته است. این با ایده او که زندگی واقعی یک ملت در پایه‌های نانوشته و غیرعقلانی ریشه دارد، هم‌صدا بود. «محافظه‌کاری برک» به عنوان ضدانقلاب: فلسفه ادموند برک، نقد انقلاب فرانسه به خاطر پیوستگی تاریخی و «تعصبات» برای خومیاکوف بسیار نزدیک بود. او در انگلستان تجسم ایده‌آل برکی را می‌دید — جامعه‌ای که از طریق اصلاحات تدریجی رشد می‌کند نه از طریق گسست خشونت‌آمیز. آزاداندیش مذهبی و آشنا به الهیات انگلیسی: خومیاکوف، الهی‌دان عمیق ارتدکس، نه تنها با انگلیکان‌ها بلکه با تاریخ جنبش‌های مذهبی انگلیسی — پیوریتن‌ها، کویکرها، متدیست‌ها — آشنا بود. او مکاتبات پویایی با الهی‌دانان انگلیکان (مانند ویلیام پالمر) داشت و در تلاش بود تا ماهیت ارتدکس را برای آنان شرح دهد. رساله مشهور او «کلیسای واحد» نخست به زبان فرانسوی برای مخاطب غربی منتشر شد که نشان‌دهنده تمایل او به گفت‌وگو و نه انزوا بود. نکته جالب: خومیاکوف یکی از نخستین روشنفکران روس بود که به عمق «رویای پتر پارو» ویلیام لنگلند را مطالعه و به روسی ترجمه کرد — اثری از ادبیات قرون وسطی انگلیس که به گفته خوم ... Читать далее