Таҳияи китоби дарсии «Асосҳои зеҳни сунъӣ» барои хонандагони синфҳои 10–11 пеш аз ҳама ҳалли масъалаи педагогӣ мебошад: чӣ гуна мафҳумҳои мураккаби риёзиву ҳисоббарорӣ ба мазмуни фаҳмо, санҷишпазир ва барои ҳаёти хонанда муҳим табдил дода шаванд. Мавқеи асосии мақола ин аст, ки чунин китоб бояд фаҳмиши усулҳои зеҳни сунъӣ, кор бо додаҳо, сохтани амсилаҳои сода ва масъулияти истифодаи онҳоро дар як низоми таълимӣ пайванд диҳад. Танҳо шиносоӣ бо хизматрасониҳои тавлиди матн барои ташаккули ин салоҳиятҳо кофӣ нест. Чаҳорчӯбаи салоҳиятҳои зеҳни сунъии UNESCO барои хонандагон дониш, амал ва масъулияти инсонро ба ҳам мепайвандад [1]. Дар пажӯҳиши Touretzky ва ҳаммуаллифон низ масъалаи он гузошта мешавад, ки ҳар хонанда дар бораи зеҳни сунъӣ чиро бояд донад [4]. Барои китоби тоҷикӣ ин масъала интихоби истилоҳоти дақиқ, мисолҳои фаҳмо ва роҳҳои омӯзишро дар шароити гуногуни дастрасӣ ба таҷҳизот тақозо мекунад. Дар мақола сатҳи воқеии таъминнокии мактабҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар шароити гузариш ба иқтисоди рақамӣ чен карда мешаванд; гуногунии шароит ҳамчун омили тарҳрезӣ ба назар гирифта мешавад. Ҳадафи таҳқиқот асоснок кардани амсилаи мазмунӣ ва методии китоби дарсии «Асосҳои зеҳни сунъӣ» барои синфҳои 10–11 мебошад. Объекти таҳқиқот раванди омӯзиши зеҳни сунъӣ дар зинаи таҳсилоти миёнаи умумӣ ва фанни он принсипҳои интихоби мазмун, пайдарпайии мавзуъҳо, супоришҳои амалӣ ва арзёбии салоҳиятҳои хонандагон аст. Вазифаҳои таҳқиқот аз муқоисаи манбаъҳои интихобшуда, пайвастани заминаи таърихӣ ва ташаббусҳои байналмилалии Тоҷикистон ба мазмуни таълим, муайян кардани натиҷаҳои таълим, пешниҳод кардани сохтори дусолаи китоб, таҳияи намунаи машғулияти таҳқиқотӣ ва муайян кардани тартиби санҷиши ояндаи самаранокии он иборатанд. Саволи марказӣ чунин аст: кадом пайванди мазмун, фаъолият ва арзёбӣ имкон медиҳад, ки хонанда натиҷаи амсиларо мустақилона шарҳ диҳад ва маҳдудияти онро муайян кунад? Саҳми пешниҳодии мақола амсилаи мутобиқсозӣ ба таълими тоҷикӣ мебошад: барои ҳар мавзуъ на ... Читать далее