Yaz ve kış aylarında insan için elverişli sıcaklık ve nem rejimi: fizyoloji, termoregülasyon ve konfor Giriş: değişen ortamda homeostaz İnsan vücudu, dış koşullardan bağımsız olarak yaklaşık 36,6-37,0°C sabit bir iç sıcaklık korur, yani sıcak kanlıdır. Bu, çevre ile ısı alışverişini temel alan karmaşık bir termoregülasyon sistemi sayesinde sağlanır. Elverişli sıcaklık ve nem parametreleri evrensel rakamlar değil, termoregülasyon sisteminin kardiyovasküler ve solunum sistemlerine aşırı yük getirmeden, öznel konfor hissini sağlayarak etkin çalıştığı dinamik bir aralıktır. Bu parametreler yaz ve kış aylarında kıyafet, aktivite ve vücudun aklimatizasyonuna bağlı olarak değişir. Konforun fizyolojik temeli: ısı üretimi ve ısı kaybı dengesi Isı kaybı dört ana yolla gerçekleşir: Konveksiyon (%30 civarında) — deriyi çevreleyen havaya ısı transferi. Radyasyon (%45 civarında) — kızılötesi ışın yayılımı. Buharlaşma (%20 civarında) — terleme yoluyla. Isı iletimi (önemsiz düzeyde) — daha soğuk nesnelerle temas. Hava nemi, buharlaşma yoluyla soğutmanın etkinliğini kritik şekilde etkiler. Yüksek nemde ter buharlaşmaz, deriden akar ve soğutma işlevini yerine getirmez, bu da aşırı ısınmaya yol açar. Çok düşük nemde ise mukoza ve deri üzerinden aşırı nem buharlaşması olur, kuruluk ve rahatsızlık yaratır. Yazın elverişli rejim: buharlaşma yoluyla soğutmaya vurgu Sıcak mevsimde, vücut fazla ısıyı atmaya odaklandığında optimum parametreler kayar. Hava sıcaklığı: Hafif giysilerle (şort, tişört) dinlenme durumunda optimal aralık 23-26°C’dir. Bu aralıkta termoregülasyon ağırlıklı olarak konveksiyon ve radyasyon yoluyla gerçekleşir, aktif terleme olmaz. Fiziksel aktivitede optimal sıcaklık düşer (20-23°C) çünkü artan ısı üretimi dengelenmelidir. Göreceli hava nemi: Anahtar parametre. Optimum aralık %40-60’dır. Bu değerlerde ter buharlaşması etkin olur. %70’in üzerinde: 26-27°C sıcaklıkta bile boğucu ve aşırı sıcak hissi oluşur çünkü ter buharlaşmaz. Meteorologların kullandığı Sıcaklık-Nem En ... Читать далее