تجربه هاتورن و اهمیت آن امروز: افسانه، روشولوژی و پارادوکس مشاهدگر تجربه هاتورن (Hawthorne Studies) — مجموعه‌ای از تحقیقاتی است که از سال ۱۹۲۴ تا ۱۹۳۲ در کارخانه Western Electric در هاتورن (ایالات متحده) تحت رهبری ال顿 میو و همکارانش از دانشگاه هاروارد انجام شده است. با وجود انتقادات به روشولوژی، این تحقیقات نقطه عطفی در تاریخ مدیریت، جامعه‌شناسی کار و روانشناسی سازمانی ایجاد کرده‌اند و تمرکز را از جنبه‌های مهندسی و فنی به عوامل انسانی و اجتماعی عملکرد تغییر داده‌اند. مراحل و ماهیت تحقیقات: از نورپردازی تا مصاحبه‌های عمیق تحقیقات چندین مرحله را طی کرده‌اند که هر کدام نتایج غیرمنتظره‌ای را به همراه آورده‌اند: تحقیقات نورپردازی (۱۹۲۴-۱۹۲۷). محققان MIT سعی در یافتن سطح بهینه نورپردازی برای افزایش کارایی داشتند. نتیجه پارادوکسی بود: کارایی افزایش می‌یافت هم زمانی که نورپردازی افزایش می‌یافت و هم زمانی که کاهش می‌یافت و حتی در گروه کنترلی که نورپردازی تغییر نکرد. روشن شد که عامل مؤثر نه عامل فیزیکی بلکه خود واقعیت مشاهده است. تحقیق در اتاق جمع‌آوری رله (۱۹۲۷-۱۹۳۲). این مرحله کلیدی تحت رهبری میو بود. شش زن جمع‌آوری‌کننده در اتاق جداگانه‌ای قرار گرفتند. به آنها به ترتیب تغییراتی اعمال شد: افزایش تعداد استراحت‌ها، کاهش روز کاری، معرفی سرعت آزاد، وعدهای سبک. پس از هر تغییر (حتی تغییراتی که تغییرات قبلی را لغو می‌کردند) کارایی ادامه داشت. حتی با بازگشت به شرایط اولیه و سخت‌تر، تولید به سطح بی‌سابقه‌ای بالا رسید. برنامه مصاحبه‌های عمومی (۱۹۲۸-۱۹۳۰). بیش از ۲۰،۰۰۰ مصاحبه با کارکنان انجام شد. مشخص شد که شکایات آنها اغلب نه توصیف عینی شرایط بلکه نماد بیان مشکلات شخصی و نارضایتی از وضعیت اجتماعی در گروه است. تحقیق در اتاق تولید سیگنال‌های بانکی (۱۹۳۱-۱۹۳۲). تأثیر معیارهای گروهی بررسی شد. مشخص شد که کارکنان به طور طبیعی معیارهای خود را تعیین می‌کنند و به کسانی که آنها را از حد گذرانده‌اند (افراد برجسته) فشار اجتماعی (فشار روانی) وارد می‌کنند تا گروه از سوی مدیریت تحت فشار قرار نگیرد. نتیجه‌گیری‌های کلیدی و تولد «افسانه هاتورن» نتیجه‌گیری‌های رادیکالی از این تحقیقات به عنوان بنیان مدرسه روابط انسانی قرار گرفت: کارمند نه یک «انسان اقتصادی» بلکه یک «انسان اجتماعی» است. انگیزه نه تنها ا ... Читать далее