حسن و بد. دو نیرویی که به نظر می‌رسد همیشه در مقابله با یکدیگر هستند. در فکر مذهبی روسیه اینها نه فقط مفاهیم انتزاعی هستند. این یک درام زنده است که در قلب هر فرد و در سرنوشت کل جهان بازی می‌شود. فلاسفه روس سعی نکردند تعریف ساده‌ای ارائه دهند — آنها به دنبال راهی برای غلبه بر بدی بودند. و این راه را نه در انکار، بلکه در تغییر پیدا می‌کند. در این مقاله ما به مراحل اصلی فلسفه مذهبی روسیه می‌رویم و می‌بینیم که متفکران چگونه به سوال اینکه بدی چیست و چگونه با آن برخورد کنیم پاسخ داده‌اند.ولادیمیر سولووئف: بدی به عنوان فقدان نظم واقع‌گرایان مذهبی روسیه، ولادیمیر سولووئف بدی را نه به عنوان یک نیروی مستقل، بلکه به عنوان نقض نظم الهی در نظر می‌گیرد. برای سولووئف بدی به معنای هرج و مرج، شکاف در روابط، خودپرستی است. او مدعی بود که همه موجودات به سوی اتحاد با خدا و یکدیگر حرکت می‌کنند. بدی وقتی به وجود می‌آید که یک بخش از جهان سعی می‌کند به مرکز جهان تبدیل شود. او این را « خودپرستی» می‌نامید. برای سولووئف، مبارزه با بدی، نه نابود کردن، بلکه بازگرداندن هارمونی است. انسان باید باشد نه مبارز، بلکه جمع‌کننده. بدی باید در خوبی گنجانده شود و تغییر کند. این ایده‌های خوشبینانه برای تمام فکرهای بعدی روسیه پایه‌گذاری شد.فئودور داستایفسکی: بدی به عنوان وسوسه آزادی فئودور داستایفسکی بیشتر یک هنرمند است تا یک فلسفه‌دان، اما تأثیر او بر فکر مذهبی روسیه بسیار بزرگ است. او بدی را در تمام جذابیت هیولاوارانه‌اش نشان داد. قهرمانان او (راسکولینوف، استاوروگین، ایوان کارامازوف) نه تنها بدی را مرتکب می‌شوند، بلکه آن را فلسفی‌سازی می‌کنند. داستایفسکی نشان داد که بدی اغلب از آزادی به وجود می‌آید که انسان نمی‌تواند از آن استفاده کند. اما او همچنین راهی برای غلبه بر آن نشان داد — از طریق رنج، طلب آمرزش و عشق. فرمول معروف او: «زیبایی جهان را نجات خواهد داد» نه در معنای زیبایی‌شناسی است. این درباره این است که خوبی و بد در قلب انسان در حال مبارزه هستند و پیروزی ممکن است از طریق تغییر، نه از طریق موعظه باشد.نیکولای برگیایف: بدی به عنوان نیروی خلاقانه برگیایف — یکی از پیچیده‌ترین فلاسفه روس. او از ترس گفتن این که بدی جایگاهی در تاریخ جهانی دارد، نمی‌ترسید. برگیایف بدی را به عنوان نتیجه آزادی‌ای که خدا به انسان ... Читать далее