«Yeşil» kiliseler: XXІ yüzyılda ekoloji dinî uygulamaları Arka plan: Yaratılış teolojisinden ekolojik faaliyetçiliğe «Yeşil» kiliseler (ya da «ekolojik» cemaatler) fenomeni, modern dini manzarada en önemli ve hızla büyüyen hareketlerden biridir. Bu yeni bir mezhep değil, ekolojik sorumluluğu dinî yaşamanın kendine entegre eden trans-denominasyonel bir yaklaşımdır: ilahiyat, liturgi, mülkiyet yönetimi, eğitim ve sosyal eylem. Hareket, derin bir değişikliği yansıtır: doğayı insanın kurtuluş draması için dekor olarak görmekten, onu insanın himayesine verilen Boğanın yaratışının kendi başına değerli bir parçası olarak anlamaya. Teolojik temeller: yeni (ve eski) paradigma Katolik dünyasında süreçleri katalize eden kilit metin, Papa Francis'in 2015 yılında yayınladığı «Laudato si’» adlı ve «Bizim Ortak Evimiz için Bakım» başlığı altında yer alan ensiklik olmuştur. Papa, çevre krizini sosyal adaletsizlik, ekonomi, kültür ve ruhsallıkla bağdaştıran entegre ekoloji kavramını öne sürdü. «Teknokratik paradigma» ve antroposentrizmi eleştirerek «ekolojik dönüşüm» çağrısında bulundu. Protestantizm'de benzer fikirler, eko-teoloji ve yaratılış teolojisi (Jürgen Moltmann, Sally McFague) çerçevesinde geliştirildi. Vurgu şunlara yapılır: Bibliyik temeller: «İktidar» kavramının (Yaratılış 1:28) tiranilik olarak değil, sorumlu yönetim (stewardship) ve hizmet (Yaratılış 2:15 — «tarım yapmak ve korumak») olarak yeniden düşünülmesi. İncilî yaklaşım: İncil'de «Logos» olarak tanımlanan İsa, «her şeyin başlangıcı» (Yuhanna 1:3), tüm maddiyatı kutsal kılan. İsa'nın kenotik (kendini aşağılayan) modeli, insanlığın doğa ile olan ilişkilerine örnek olarak sunulur — egemenlik değil, alçakgönüllü hizmet ve kendini sınırlama. Pnevmatoloji: Ruh-u Celil, her yaratışta var olan ve faaliyet gösteren «Yaşayan Lord» olarak tanımlanır (panenteizm — Tanrı yaratış içinde, ancak onunla aynı değildir). Ortodoksluk'ta güçlü bir kaynak, tüm yaratışın «simfoni»sı ve aşketik gelenek, ölçülülük ve israfın reddi, ruh ... Читать далее