Antik ve Bugün Kütüphaneler: Kutsal Metin Tapınağından Dijital Bilgi Hubuna
Kütüphanenin kurum olarak evrimi, bilgi fikrinin kendisinin dönüşüm tarihidir: kutsal, elit malıdan ortak bir kaynağa, sonunda da çok formatlı bir huba. Bu evrim, iletişim, eğitim ve toplumsal organizasyon paradigmaları değişimini yansıtır.
1. Antik Çağ: Güç simgesi ve kutsal metin deposu olarak kütüphane
İlk kütüphaneler, dini ve devlet kontrol araçları olarak ortaya çıktı. Bu, toplumsal alanlar değil, iktidar arşivleriydi.
Asurbanipal Kralının Kütüphanesi (MÖ VII yy.): Ninnive'de 30.000'den fazla kil tablet ile yazılmış metinler toplanmıştır. Dünyanın ilk sistematik olarak toplanmış kütüphanesi bu olmuştur. Her tablitede «damga» bulunuyordu: «Asurbanipal, Evrenin ve Asur'un Kralı'nın Sarayı». Amacın, imparatorluğun ideolojik gücünü pekiştirmek için tıbbi traktatlardan Gilgamesh eposuna kadar bilgiyi konsolide etmekti. Bu, yönetim ve iktidarın monopoli üzerindeki bilgiye dayalı meşruiyet aracıydı.
Alexandria Kütüphanesi (MÖ III yy.): Tarih boyunca bir atılım temsil etti. Tarih boyunca ilk bilimsel araştırma enstitüsü (Müsyeon), kütüphaneyi, gözlemevi, botanik bahçe ve bilim insanlarının konaklama yerlerini bir araya getiren bir yapıydı. Amacı, dünyanın tüm bilgilerini toplamaktı. Kalımlama (Kallimah'ın ünlü «tabloları») ve koleksiyonların agressif doldurulması (limana gelen gemilerdeki tüm ciltlerin kopyalanması) ilkeleri uygulanıyordu. Kütüphanenin yokolması, bilgi yoğunluğunun politik felaketler karşısındaki kırılganlığını simgeliyordu.
Romen Kütüphaneleri: Kamusal (sınırlı anlamda) bir ilke girdi. Kütüphaneler genellikle iki bölüme ayrılırdı: Yunan ve Latince. Forum yapılarındaki mimari komplekslerin bir parçası olarak, Romen kültürel egemenliğini simgeliyordu.
İlginç bir gerçek: Antik dünyada kütüphane, tapınak (şümer tapınak arşivleri) veya sarayla yakından ilişkilidir. Ayrı bir kütüphane binası neredeyse yoktu — iktidar merkezine entegre edilmişti. Papyus yazıları ve pergament kodexle ...
Читать далее