Çocukların Dijital Hakları Konsepti: Koruma, Katılım ve Kibernetik Alan Gelişimi Arasında Denge
Giriş: «Dijital vatandaşlık» doğuşu
Dijital ortam, çocuklar için sosyalleşme, öğrenme ve iletişim alanı haline geldi ve yeni bir sosyal kategori yaratmıştır — «dijital doğumlu vatandaş» (digital native). Ancak, mevcut çocuk hakları koruma çerçeveleri (1989 yılında kabul edilen BM Çocuk Hakları Sözleşmesi) analog dönemde oluşturulmuştur. Çocukların Dijital Hakları Konsepti, çocukların genel haklarının online ortama uygulanmasının evrimsel gelişim ve spesifikasyonudur. Amacı, çocukların internet ortamında güvenliği, özgürlüğü ve gelişim için olanaklar sağlamak, onu yeni bir sosyal gerçeklik olarak kabul etmek, ayrı bir «dijital ghetto» oluşturmak değil.
Yasal temel: Genel ilkelerden somut rehberlere
Temel, dört ana prensip olan BM Çocuk Hakları Sözleşmesi (KPR)nin dijital bağlamda uygulanmasıdır:
Çocuğun en iyi çıkarlarının sağlanması ilkesi (madde 3): Dijital ürünler, platformlar ve IT alanında devlet politikalarının geliştirilmesinde öncelikli olmalıdır.
Discriminasyon yasağı (madde 2): Dijital diskriminasyon, taciz (kiber zorbalık) ve veri tabanlı stereotiplendirme koruması.
Yaşam, hayatta kalma ve gelişme hakkı (madde 6): Güvenli bir dijital alan, sağlıklı gelişimi teşvik eden bir alan içerir.
Çocuğun katılımı ve görüşü dikkate alınması hakkı (madde 12): Çocukların dijital ortamla ilgili konularda duyulması ve onların katılımı sağlanması hakkı.
Ana belge: 2021 yılında BM Çocuk Hakları Komitesi, Genel Notum No:25 (OGN No:25)yi kabul etti — devlet üyelerinin KPRni dijital ortamda nasıl uygulayacaklarını açıklamalı resmi bir yorum. Tarihinde ilk kez, çocukların dijital haklarını sistematikleştiren kapsamlı bir uluslararası belge.
Dijital hakların yapısı: Koruma, sağlama ve katılımın üçlü birliği
Konsept, kendisiyle aynı mantığa sahip Konvansiyonun üç bağlantılı sütununa dayanmaktadır.
1. Dijital ortamda koruma hakları (Koruma)
Yararlı içerikten koruma: Şiddet, pornografi, ...
Читать далее